وضعیت آینده — نسخه ۲۰.۰ — خلاصه اجرایی
بیشتر افرادی که در حال حاضر در قید حیات هستند، در سال 2050 هم زنده خواهند بود و بیشتر نوزادانی که امروز متولد میشوند، سال 2100 را نیز خواهند دید. وجود خطرات جهانی بهطور فزایندهای پذیرفته شده است، اما رقابت جمعصفر1 میان قدرتهای ژئوپلیتیکی مانع ایجاد روابط همافزا میان کشورها، کسبوکارها ، سازمانهای مردمنهاد و دانشگاه ها است و ضروری است سازمانها و سازوکارهای وابسته به سازمان ملل متحد بهشایستگی به این خطرات پرداخته و به آنچه میتواند آیندهای شکوهمند برای همۀ ابنای بشر باشد، دست پیدا کنند. بدون همکاری مشترک ایاالت متحده و چین در موضوعاتی مانند گرمایش جهانی، نمودهای آیندۀ هوش مصنوع ی، زی ست شناسی مصنوع ی و سالحهای راهبردی، خوشبینی چندانی به آینده وجود نخواهد داشتعلیرغم تمرکز رسانهها بر فاجعهبارترین وقایع، بخش عمدۀ ابنای بشر بیش از گذشته در صلح و آرامش زندگی کرده و روز به روز به کل بشریت اهمیت بیشتری داده میشود. هماکنون عمدۀ دانش جهان به صورت رایگان در اختیار بی ش از 60 درصد از جمعیت جهان قرار دارد.
»بشریت با یک انتخاب سخت و فوری روبروست: سقوط به قهقرا یا اوج گرفتن به سوی پیشرفت …«
آنتونی و گوترش، دبیر کل سازمان ملل
علیرغم تمرکز رسانهها بر فاجعهبارترین وقایع، بخش عمدۀ ابنای بشر بیش از گذشته در صلح و آرامش زندگی کرده و روز به روز به کل بشریت اهمیت بیشتری داده میشود. هماکنون عمدۀ دانش جهان به صورت رایگان در اختیار بی ش از 60 درصد از جمعیت جهان قرار دارد.
علیرغم تمرکز رسانهها بر فاجعهبارترین وقایع، بخش عمدۀ ابنای بشر بیش از گذشته در صلح و آرامش زندگی کرده و روز به روز به کل بشریت اهمیت بیشتری داده میشود. هماکنون عمدۀ دانش جهان به صورت رایگان در اختیار بی ش از 60 درصد از جمعیت جهان قرار دارد. « 2 دادههای بروزرسانیشده برای هرکدام از 15 چالش جهانی مشترک که از سال 1996 هرساله در فصل اول کتاب »وضعیت آینده 3 به اشتراک گذاشته شده، بیانگر آن است که بهطور کلی، وضعیت آی نده رو به بهبود است. »شاخص وضعیت آینده « گزارش شده در فصل ،2 بر اساس 29 متغیر تشکیل دهنده بیانگر آن است که بشریت بیش از آن که ببازد، برنده شده است؛ اما نتایج بهدست آمده در نقاطی که بشر در آنها در حال باخت بوده یا پ یشرفت ضعیفی دارد، می تواند بسیار جدی باشد. امروزه ما سالمتر، ثروتمندتر، تحصیل کردهتر از پیش هستیم؛ طول عمرمان باال رفته و ارتباطات بهتری داریم، اما این دستاوردها به قیمت ازدسترفتن محیطزیست، افزایش گرمایش جهانی و تمرکز دیوانهوار ثروت بهدست آمده است. ما حق نداریم بدبین باشیم، اما درعینحال نمیتوانیم تنها به موفقیتهای گذشته بسنده کنیم.
شاخص وضعیت آینده نشان می دهد که اگر روند 29 متغیر سازندۀ شاخص تداوم ی ابد، در سال 2035 وضعیت انسان بهتر از امروز خواهد بود. اگر این تداوم روند بهدرستی صورت گیرد، آیندۀ تمدن بشری پس از سال 2035 میتواند بسیار فوق العاده باشد. در فصل 4 برخی از تصاو یر بالقوه )ذهنی( آیندههای زیبا در سال 2045 توصیف شده است.
شکل .1 شاخص وضعیت آینده 2035
هوش مصنوع ی یدر سال 2050 نسبت به امروز بسیار تفاوت خواهد داشت و در سال 2100 هم بسیار متفاوتتر خواهد بود.
ازآنجاییکه بیشتر مردم امروزی در سال 2050 با هوش مصنوع ی بسیار پ یشرفته زندگی خواهند کرد و بیشتر نوزادانی که امروز به دنیا م ی آیند، در دنی ایی زندگی خواهند کرد که تحت تسلط هوش مصنوع ی بسیار پ یشرفتهتر است؛ بر ماست که امروز به شکل دادن چنین آیندهای اهمیت دهی م. حکمرانی و تسلط بر هوش عمومی مصنوع ی 5 میتواند پ یچیدهترین و دشوارترین مشکل 6 مدیریتی باشد که بشر تاکنون با آن مواجه بوده است. موردی که استوارت راسل در فصل 3 این کتاب به آن اشاره میکند: »عالوهبراین، عدم حل این مسئله )چگونگی حکمرانی هوش عمومی مصنوع ی( قبل از اقدام به ایجاد سامانههای مبتنی بر هوش عمومی مصنوع ی، اشتباه مُهلکی برای تمدن بشری خواهد بود. هیچ نهادی حق ندارد مرتکب چنین اشتباهی شود.« تا اینجای کار، هیچ چیزی مانع ارتکاب این اشتباه از سوی بشر نشده است.
از آنجایی که امکان دارد هوش عمومی مصنوع ی در همین دهۀ کنون ی پدیدار شود، بای د از هماکنون ایجاد سازوکارهای حکمرانی ملّی و فراملّی برای مد یریت کردن مرحلۀ گُذار از اَشکال فعل ی هوش مصنوع ی به اَشکال آتی هوش عمومی مصنوع ی را آغاز کنیم، بهطوریکه روند تکمیلی آن به سود بشریت باشد. اگر این کار را به نحوی صحیح انجام دهیم، تمدن بشری میتواند برای همگان آیندهای شگفتانگیز به ارمغان بیاورد.
به طور تقریبی، سه نوع هوش مصنوع ی وجود دارد: هوش محدود مصنوع ی ، هوش عمومی مصنوع ی 8 9 و اَبَرهوش مصنوع ی .
هوش محدود مصنوع ی ابزارهایی با اهداف محدود را دربرم یگیرد؛ از ابزارهایی مربوط به »تشخیص سرطان« یا »رانندگی با ماشین« گرفته تا هوش مصنوع ی مولّدِ به سرعت در حال پ یشرفت که به بس یاری از سؤاالت پاسخ میدهد، کُ دنویسی می کند و قادر است گزارش ها را خالصه کند.
هوش عمومی مصنوع ی هنوز پا به عرصۀ وجود نگذاشته است، اما بسیاری از متخصصان این حوزه بر این باورند که امکان تحقق آن طی همین سالهای پ یشِ رو وجود دارد. هوش عمومی مصنوع ی، هوشی همهمنظوره خواهد بود که قابلیت یادگیری داشته، توانایی ویرایش کُدهای خود را دارد و همانند انسان و بلکه فراتر از توانمندی انسانی، و برای ارائۀ راهکارهای جدی د به منظور حل بسیاری از مشکالت نوپدید، بهطور خودکار عمل می کند. بهعنوان مثال، با دردستداشتن یک هدف مشخص، میتواند از منابع دادۀ مربوط پرسوجو کند ، از طریق تلفن با افراد تماس بگیرد و کُ د مربوط به خود را بازنویسی کند تا به منظور دستیابی به هدف یادشده، در خود قابلیتهایی ایجاد کند که قبالً وجود نداشته است. اَ
بَرهوش مصنوع ی اهداف خود را تع یین میکند و مستقل از کنترل انسان و به روشهایی که فراتر از درک انسان است، عمل خواهد نمود. وجود هزاران هوش عمومی مصنوع ی که هنوز قوانینی در مورد آنها تنظیم نشده و در تعامل باهم در حال بهوجودآوردن اَبَرهوش مصنوع ی هستند، تهدید ی وجودی برای بشریت است.
جزئیات نحوۀ مدیریت گُذار از هوش محدود مصنوع ی به هوش عمومی مصنوع ی در فصل 3 آمده است. در بخش اول این فصل، به سازماندهی نقطهنظرات 55 متخصص برجستۀ حوزه هوش عمومی مصنوع ی-از آمریکای شمالی، چین، بریتانیا، روسیه و اتحادیه اروپا-در پاسخ به 22 پرسش کلید ی در مورد این فرآیندِ گذار پرداخته شده است. در بخش دوم فصل سوم، گزارشی از پ یمایشی بینالمللی آورده شده است که م یان 299 نفر از آیندهپژوهان و متخصصان، در باب 40 مورد از ظرفیتهای تنظیمگیری و قانونگذاری و موضوع ات مرتبط، همچنین 5 مدل حکمرانی جهانی هوش مصنوع ی اجرا شد.
هوشعمومی مصنوع ی به یار ی رقابت تسلیحات هستهای آمده است و این رقابت میرود تا در ایاالت متحده، چین، اتحاد یۀ
روپا، ژاپن، روسیه و چندین شرکت مُعظَم به شکل قابل توجهّی جا ی خود را به رقابت هوش عمومی مصنوع ی و محاسبات کوانتومی پ یشرفته بدهد.
یورش و تغییرات ناگهان ی میتواند به این معنی باشد که ما در مورد امنیت مسامحه بهخرج م یدهیم و شرایط اولیۀ و سازوکارهای حکمرانی عرصۀ هوش عمومی مصنوع ی را به طرز مناسبی توسعه نم یدهیم. از این رو، اَبَرهوش مصنوع ی م یتواند از خالل هزاران هوش عمومی مصنوع ی قانونگذاری نشده -فراتر از درک و کنترل ما و نه به نفع ما -سر برآورد. بسی اری از انواع هوش عمومی مصنوع ی می توانند پ یچیدهتر از آنچه ما م یتوانیم درک کنیم، ارتباط برقرار کرده، رقابت کنند، و پ ی وندهایی برقرار کنند و نوع جدیدی از چشمانداز ژئوپلیتیکی را ایجاد کنند. انرژی مورد نیاز برای تقویت این گذار، انرژی عظیمی است، مگر اینکه راهبرد های و مُ دلهای چند مُدل ی بزرگ 10 بهتری نسبت به مدلهای زبانی بزرگ 11 یافت شود. با این وجود، گسترش هوش مصنوع ی اجتنابناپذیر به نظر میرسد، زی را تمدن بشری ممکن است چنان پ یچیده شود که مدیریت آن بدون کمک هوش مصنوع ی امکانپذیر نباشد.
هماکنون محاسبات کوانتومی ابتدایی وجود دارد و سریعتر از آنچه مردم فکر میکنند شتاب خواهد گرفت، اما به اجرادرآمدن طوالنیتر از آنچه مردم انتظار دارند، به وقوع خواهد پ یوست. این امر موجب ارتقاء امنیت رایانه، هوش 12 برنامههای کاربردی مصنوع ی و علوم محاسباتی خواهد شد که به نوبۀ خود پ یشرفتهای علمی و کاربردهای فناوری را سرعت بخشیده و این پ یشرفتها نیز به همین منوال، اثرات مثبت و منفی را بر روی نوع انسان افزایش خواهد داد. این ظرفیتهای مثبت و منفی برای بشریت بیش از آن است که بخواهد نسبت به آنها غفلت بورزد. ما نی از به رهبران سیاسی داریم که توانایی درک ای ن مسائل را داشته باشند. شکاف بین پ یشرفت علم و فناوری و میزان آگاه ی رهبران )حکمرانان(، به طور خطرناکی عمیق است.
در همین حال، دمای جهانی همچنان در حال رکورد زدن بوده، افزایش سطح آبها و اسید ی شدن اقیانوسها، کاهش
جریانهای اقیانوسی، ذوب شدن ی خچالها و کوههای یخ، از بین رفتن صخرههای مرجان ی، افزایش خشکسالی و سایر شرایط آبوهوایی شدید )طوفان، گردباد، و سیل( را درپیدارد. در سال 2023 هزینۀ بالی ای طبیعی که بخشی از آن ناش ی از گرمای ش زمین است، به 280 میلیارد دالر افزایش یافت و احتماالً ظرف 10 سال آینده دو برابر خواهد شد. چنانچه ازینپس حتی یک یا سایر گازهای گلخانهای وارد اتمسفر نشود، پیش از آنکه محیط به تعادلی جد ید برسد، دههها با 13 مولکول از دیاکسیدکربن شرایط بدتری مواجه خواهیم بود. عامّۀ مردم برای رویارویی با شدت تغییرات آبوهوایی آینده آمادگ ی ندارند.
جمعیت 2/5 میلیارد نفری جهان در سال 1950 به 6/1 میلیارد نفر در سال 2000 افزایش ی افت و اکنون جمع یت جهان بیش از 8 میلیارد نفر است و امکان آن هست که تنها ظرف 25 سال، 2 می لیارد نفر دی گر نیز افزایش یابد؛ با این وضعیت، ی ا شرایط روند گرمایشی زمین تغییر خواهد کرد یا اینکه مهاجرت گسترده از مناطق فقیرتر به مناطق غنیتر اجتناب ناپذیر م ینمای د.
باعث شد که بشریت برای اولین بار در یک تنگنای زمانی قرار گرفته و بهطورجهانی به همهچیز همهگیر یکووید 14 بیندیشد. این همهگیری آگاهی جمعی ما را از اینکه ابنای بشر بر روی این کره خاکی نسبت به هم وابستگی متقابل دارند، باال برد و اجرای بسیاری از برنامه های کاربردی هوش مصنوع ی و »همه چیز از راه دور« را در زمینههای متعدد-از آموزش و اشتغال 15 برای بسیاری تبدیل به واقعیتی جدید شده است. 16 گرفته تا همای شها و مراقبتهای بهداشتی-سرعت بخشید. »واقعیت ترکیبی« این همهگیری موجب کاهش انتشار گازکربنیک و وابستگی به سوختهای فسیلی هم شد. اما از سوی دی گر، زنجیره ت أ مین همهچیز- از تراشه های کامپیوتری گرفته تا نفت-را قطع کرده ، از طبقه متوسط جهانی 54 میلیون نفر کاست، و فقر شد ید را تا میزان 100 میلیون نفر افزایش داد و احتماالً موجب از دست رفتن بیش از 15 میلیون نفر شد. تأثیرات آن ممکن است اهمیت »سامانههای ، مسئولیت جمعی و ارزش آیندهنگ اری 17 هشدار زودهنگام جهانی« 18 را نیز تقویت کرده باشد .
از دیدگاه زیستشناسی، پس از وقوع بالیای طبیعی و ی ا دستساختۀ بشر، رشدی جدید پدیدار م یشود. از دیدگاه تاریخی ، فاجعهها میتوانند نوآوریهایی را نیز بهدنبال داشته باشند: از خاکستر بقا یا ی جنگ جهانی دوم، سازمان ملل متحد و سا یر سازمانهای چندجانبه سربرآوردند تا در کل از پ یشرفت بشر حمایت کنند. هنوز خیلی مانده تا شاهد آن باشی م که از دل بالیای پ یچیده بهداشتی و سالمت ، بال یای اقتصاد ی و بالی ای روانی ناشی از همهگیری کووید چه بروز کرده و پدیدار خواهد شد.
اگرچه رکود ناشی از کووید، بزرگترین رکود پس از زمان رکود بزرگ جهانی بود، تزریق سریع بیش از 11/5 تریلی ون دالر کمک مالی در سراسر جهان، مانع از سقوط به دل رکودی جهانی شد، منتها در افزایش تورم جهانی نقش داشت. جنگ اوکراین هم با کاهش ذخایر غلّات و کود، به تورم جهانی افزود، اما سرمایهگذاری در انرژی های تجدی دپذ یر را افزای ش داده و تالش برای کاهش وابستگی اروپا به زغال سنگ و نفت را سرعت بخشید. و این جنگ متأسفانه موجب شد برای اولین بار در 35 سال گذشته جهان به سمت رجزخوانی هستهای کشانده شود! اگرچه رجزخوانی هسته ای در عرصۀ ژئوپلیتیک وجود دارد، اکثریت قریب به اتفاق جهان در صلح به سر میبرند. به جز تهاجم به اوکراین، بیش از 70 سال است که هیچ جنگ فرامرز ی در با حضور قدرتهای بزرگ رخ نداده است. با این حال، ماهیت جنگ و نبرد امروزه به موارد زیر تبدیل شده است:
۱) تروریسم فراملّی و محلّی ) در سال 2023 مرگ ناشی از تروریسم 22 درصد افزایش ی افته که باالترین میزان از سال ،2017 اما 23 درصد کمتر از اوج این تلفات در سال 2015 است؛ اما در مورد آمار باید احتیاط کرد، چراکه تعاریف و گردآوری دادهها در گزارشکردن انواع تروریسم بهطور گستردهای متفاوت است.(؛
۲) مداخلۀ بینالمللی، ازجمله ارتشها ی خصوصی در جنگهای داخلی )بهعنوان مثال، اتیوپ ی، غزه -اسرائی ل، هائیتی ، مال ی، سوریه و یمن(؛
۳) انکار علنی جنگ سا یبری و اطالعاتی.
در جنگ اطالعاتی )متفاوت با جنگ سایبری که در آن به رایانهها، نرمافزارها و سامانههای هدایت -فرمانده ی حمله میشود.(، اطالعات مورد اعتماد اهداف را بدون آگاهی آنها دستکاری می کنند، به طوری که اهداف برخالف منافع خود، اما به نفع کسی که جنگ اطالعاتی را به راه انداخته، تصمیم میگیرند.
اخبار جعلی از طریق هزاران رُبات-،اگر نگوییم میلیون ها رُبات- فعّال شده توسط هوش مصنوع ی ، ویدئوهای جعل عمیق ، و سا یر اشکال فریب ]مجازی[، بهطور فزایندهای ادراک از حقیقت را دستکاری نموده، قطببندی اجتماع ی را تشد ید، به بدنامسازی نهادها دست زده و اعتماد به اخبار را خدشهدار میکنند، درحال یکه مردم نمیدانند چگونه از خود ]در برابر این تهاجمات[ دفاع دستکار ی رسانههای اجتماع ی را 21 کنند. دانشگاه آکسفورد 28 کشور را شناسایی کرد که در سال 2017 هماهنگ ی پویشهای تجربه کردند. این تعداد تنها دو سال بعد به 70 کشور افزایش یافت و امروز در رسانه های اجتماعی در سراسر جهان گسترش یافته است.
میتوان تجزیه و تحلیل پ یشبینیکننده و پای گاههای اطالعات ی مربوط به حمالت نشر اخبار ساختگی و دروغ پراکنی 22 را برا ی 23 پ یشبینی اقدامات در زمینۀ جعل خبر و دروغ پراکنی مورد استفاده قرار داد، به دنبال آن، مداخالت پ ی شگیرانه قابل شناسا یی و هماهنگی است و می توان از بازخوردهای بهدستآمده آموخت تا با هر تکرار، مقابله با جنگ اطالعات ی هوشمندتر صورت بگیرد. ممکن است ناگزیر باشیم سیاستهایی که فقط بر شناسایی و حذف اخبار ساختگی و دروغ پراکنی تمرکز دارند را با سیاستهایی جایگزین کنیم که قادرند به پ یشب ینی حمالت و مداخله در جلوگیری از آن بپردازند. در غ یر این صورت شتاب آلودگی اطالعات ی از این دست، با هوش مصنوع ی که پیچیدگی آن در حال افزایش است، میتواند موجب از بین رفتن انسجام اجتماع ی شود.
روندهایِ پیش رو در پیشرفت زیستشناسی مصنوع ی، علم مواد و هوش مصنوع ی به سمتی است که در نهایت، حتی یک تکنفر بهتنهایی خواهد توانست سالح کشتار جمعی ساخته و آن را بکار گیرد. برای جلوگیری از این امکان میتوان سه مورد را توسعه داد:
۰) ابزارهای فنی ملّی ؛
۱) یکپارچهسازی بیشتر کاربردهای علوم شناختی در آموزش و بهداشت عمومی بهمنظور کاهش بیماریهای روانی؛
۲) برنامههایی برای خانواده، جامعه و عموم مردم برای پرورش رفتار سالم و پ یشگیری از دستبهکارشدن افراد مشکلداری از این دست.
همهگیر یکووید سطح آگاه ی در مورد ضرورت بکارگیری آیندهنگاری جهانی بهعنوان ورودی و پیشزمینه برای تدوین راهبردهای مل ی و فراملی، و تصمی مگیری در سطح جهانی را باال برد . 15 چالش جهان ی در ذات خود ماهیتی جهانی و راهحلهایی فراملّی دارند، بااینحال، تصمیمسازی و اجرا در سطحی جهان ی تقریباً وجود ندارد. عمدۀ تجربیات بشر در حال جهان ی شدن است، اما حکمرانی اینطور نیست. سازوکارهای حکمرانی موجود با وابستگی متقابل جهانی فزاینده و تغییرات اجتماع ی-فناوری همگام نیستند. 24
برای تغییر این رویّه، دبیر کل سازمان ملل پنج راهبرد آیندهنگرانه را برای بهبود تصمیمسازی جهانی در »دستورکار مشترک ما« که در سال 2021 منتشر شد، پ یشنهاد کرد. فصل 5 به ارزیابی این راهبردها می پردازد. یک هیئت بینالمللی متشکل از آیندهپژوهان و متخصصان مرتبط با موضوع از سراسر جهان، این راهبرد های پ ی شنهادی و اصالحات ارائه شده توسط سازمان ملل را بهعنوان نظامی مرتبط بههم که تصمیمگیری جهانی را بهبود میبخشد، قاطعانه تأ یید کردند. راهبرد برجسته و قابل توجه، »نشست سازمان در سال 2024 بود. میلیونها نفر و هزاران سازمان در سراسر جهان به برنامهریزی پ یش از اجالس سران 25 ملل در مورد آینده« کمک کردند و توجه جهانی را به ن یاز به بهبود همکاری جهانی برای آینده افزایش دادند.
در اوایل گسترش اینترنت در دهه های 1970 و ،1980 بحث های ناچیزی در مورد مسائل اخالقی وجود داشت. هماکنون بحثهای بسیار فراوانی در مورد مسائل اخالقی و امنیت حوزۀ هوش مصنوع ی در سراسر جهان درگرفته است و نشانگر آن است که بشریت میرود تا در ارزیاب ی، پ یشبینی و شکلدادن به آینده مسئولیتپذیرتر شود. البته هنوز زود است که ببینیم چقدر موفق خواهیم شد؛ اما در مجموع، با وجود اینکه بر سر راه مردمساالری، محیط زیست و انسجام اجتماع ی تهدیدات جدی وجود دارد، در مسی ر درستی گام برمیداریم.
در سال 1980 اکثریت جمعیت جهان در فقر شدی د بهسر میبردند؛ امروزه این میزان به کمتر از 10 درصد رسیده است و یک سوم جهان را طبق ۀ متوسط تشکیل میدهد . مسلماً این بهبود وضعیت ناشی از توسعۀ کشورهای چ ین و هند است، اما انتظار میرود دیگر کشورهایی که کم درآمد هستند نیز از تغییرات شتابان فناوری بهرهمند شوند. در سال 1980 امید به زندگی در 26 سراسر جهان کمی بیش از 60 سال بود؛ امروز به بیش از 73 سال رسیده است و درآمد سرانه از 2588 دالر در سال ،1980 به 13840 دالر تا سال 2024 افزایش یافته است
میزان باسوادی جهانی از 67/66 درصد در سال ،1980 به 88 درصد کنونی بهبود یافته است. بیش از 90 درصد جمعیت جهان به برق دسترسی دارند. در سال 1980 تقریباً هیچ کس به اینترنت دسترسی نداشت، درحالیکه تا آوریل ،2024 دسترسی نزدیک به 5/5 میلیارد نفر به شبکۀ اینترنت فراهم شده بود. رشد اقتصاد جهانی حدود 5/5 درصد است و انتظار میرود حجم آن تا سال 2025 به 115 تریلیون دالر برسد و در 20 سال گذشته تقریباً سه برابر شده است.
بااینحال، بهجای سرمایهگذاری بر روی همافزایی میان کشورها برای وارونهکردن افزایش گرمایش جهانی، حکمرانی نمودهای آیندۀ هوش مصنوع ی، زیستشناسی مصنوع ی، رویارویی با نبرد اطالعاتی ، و پرداختن جدی تر به سایر چالشهای جهانی ، سرمایهگذاری بیش از حدی بر روی قدرت مجموعصفر ژئوپلیتیک ی انجام م یشود. تا زمانی که ما بهجای ایجاد همافزایی بین دولتها و ملت ها ، به تمرکز بر قدرت ژئوپلیتیکی مجموعصفر ادامه دهیم، درگیریها و تعارضات به شیوههای متعدد ادامه خواهند یافت. ا
این گزارش مانند نقشۀ راهی حیات ی برای هدایت و راه بردن دورنما ی پ یچیدۀ جهانی و تالش برای آی ندهای پایدارتر، عادالنهتر و دوستداشتنی برای همه عمل می کند.